Artikelen/blogs

Kunnen we het hele plaatje zien?

beeldvorming en olifant

(Vrouwen en gekleurde mensen moeten we er nog even zelf bij denken.)

Als ik denk aan ons vermogen om de realiteit te begrijpen, schiet me het verhaal te binnen van de grote olifant, waar we als mensen geblinddoekt omheen staan, ieder op onze eigen plek. Ieder raakt een ander deel van de olifant aan en de een zegt: ”Het is een slang!”, een ander: “Het is een muur.” En degene, die de staart voelt, denkt misschien dat het een touw is.
Ik geloof, dat we elkaar nodig hebben om “het hele plaatje” van de werkelijkheid te zien, juist ook mensen, die aan de andere kant staan.
Ieder brengt unieke ervaringen en inzichten mee, die ons ‘totaalplaatje’ kunnen verrijken.

Onlangs zag ik de documentaire “My own private war” van Lidija Zelovic over de oorlog in voormalig Joegoslavië. Het gaf mij een indringende inkijk in wat er met je kan gebeuren, wanneer je land in oorlog is! Bedankt Lidija! Wat ik ervan begrijp: dat het in een (burger)oorlog heel moeilijk wordt om genuanceerd te blijven/mogen denken. Als je dat wel probeert, kan afkeuring, uitsluiting, bedreiging en geweld het gevolg zijn. Hoe kun je – als je erin zit – beide kanten nog zien?

Terwijl ze vroeger gebroederlijk samen leefden met mensen van een ander geloof, voelden veel mensen zich tijdens de oorlog gedwongen om te kiezen voor hun eigen groep en tegen de groep met de andere levensbeschouwing. De vraag was: Ben je voor of tegen ons? Hoor je bij de “goeden” of de “slechten”? In voormalig Joegoslavië was dat afhankelijk van je achternaam.
En als je je broer verloor door iemand van de andere kant, werden alle Bosniërs (resp. Serviërs) je vijanden. De mannen gingen vechten om hun “soort” te beschermen en verdedigen. Ik vermoed, dat beide bevolkingsgroepen behoefte hadden aan veiligheid, eigenwaarde, gelijkwaardigheid en respect voor de eigen identiteit. 
De film eindigt met een zin als: Wanneer je je land moet verlaten, verlies je een deel van jezelf. En ik verstond het ook als: Wanneer je in een oorlog verstrikt raakt, verlies je een deel van jezelf.

Als ik kijk naar het plaatje met de olifant, weet ik, dat ik nooit in mijn uppie zicht kan krijgen op de werkelijkheid. We hebben juist mensen met andere gezichtspunten nodig om het hele plaatje te kunnen zien. Maar daarvoor hebben we een andere taal nodig, een taal, die ons helpt om te zien, wat de ander beweegt, welke algemeen menselijke behoeften in hem of haar gehoord willen worden. Zodat wij, samen met onze jongeren, een humanere manier van samenleven kunnen realiseren…. met vallen en opstaan…stukje bij beetje… naar een samen leven waarin alle mensen en alle volkeren ertoe doen..

Home

Gevoelens accepteren, de nieuwe ontwikkeling in ouderschap.

Mijn vertaling/bewerking van een blog van Patty Wipfler, Founder and Program Director, Hand in Hand Parenting
“Accepting Feelings: The New Frontier in Parenting”

Ouders, hier komt een verassing! De onderwereld van emoties, waar we dagelijks mee worstelen, komt tot leven in de nieuwe film, “Inside Out” .

Wij ouders genieten er meestal niet van om met emoties om te gaan!
We hebben geleerd om zachtjes te kloppen, wiegen, lopen, zingen, schelden of dreigen als ons kind begint te huilen… We hebben vaak geen zin aan al die lastige gevoelens van onze kinderen. We hebben er dagelijks mee te maken, maar hopen, dat de zon morgen weer schijnt en dat de vogels zullen zingen! Maar het wordt niet vanzelf beter!

De film moedigt ouders aan om een beetje ademruimte te geven aan emoties. We hebben natuurlijk weinig problemen met Plezier, maar in de film is ook plaats voor Verdriet, Woede, Angst en Walging. (Ze worden in de animatiefilm door verschillende personen gespeeld.)

Als emoties eindelijk oké zijn, kunnen we beginnen te luisteren naar de gevoelens van onze kinderen. Niet ruzie maken, niet uitleggen, niet vleien, maar luisteren. Het is nog steeds nodig om grenzen te stellen als er gebeten, gegrepen, vernield of gekwetst wordt. Als we noodzakelijke grenzen stellen, zullen er gevoelens door ons verstoorde kind stromen als regenwater door een geul. Het is wellicht luidruchtig! Het is overstuur, boos of trekt zich terug. Maar als we daar aandacht voor hebben gehad, zullen de gevoelens rustiger worden en ons kind weet nog beter, dat we van haar/hem houden.

De aanvaarding van emoties is een nieuwe mijlpaal in de opvoeding, en een veelbelovende! ETR Associates (http://www.etr.org/) maakte een overzicht van meer dan 600 onderzoeken naar wat er bekend is over de preventie van tienerzwangerschappen. De sterkste preventieve factor bleek een gevoel te zijn. Een gevoel. Om welk machtig gevoel zou het gaan? Het gevoel van de tiener een warme band te hebben met de ouders. En – dit was meer dan de onderzoekers hadden verwacht – deze ouder-kind verbondenheid bleek een “super-beschermende factor” te zijn, ter voorkoming van tienerzwangerschappen, schooluitval, drugsgebruik, gebruik van tabak en geweld. Verbinding. Niet afkeuring.

Door te luisteren naar de gevoelens van onze kinderen, kunnen we actief bouwen aan een vitale ouder-kind-verbinding. We hebben allemaal gemerkt, dat onze kinderen een Teflon beschermlaag hebben tegen onze woorden en eisen, als ze boos of overstuur zijn.
Een kind, dat overstuur is, kan letterlijk niet denken. In de film nopen gekwetste gevoelens Riley, de 11-jarige heldin, om weg te lopen. Haar ouders konden niet luisteren, dus haar gevoel van verbondenheid begint af te brokkelen. Ze kan zich hun liefde pas weer herinneren, als ze haar tranen de vrije loop laat.

Ze gaat terug naar huis en haar ouders omhelzen haar zacht. Ze luisteren. Meer tranen stromen en de warme verbinding wordt hersteld.

Het kan zelfs zijn dat het luisteren naar de gevoelens van onze kinderen, hun intelligentie kan verbeteren.
Neurowetenschapper Daniel J. Siegel, MD, zegt:

“Onderzoekers hebben ontdekt dat intense emotie op zich, niet het probleem is. Als ouders hun kinderen ondersteunen bij moeilijke emotionele ervaringen, ontwikkelen kinderen een meer verfijnd begrip van de “mind” (verstand/geest.)”

Luisteren naar gevoelens kan een diepe kloof tussen ouder en kind herstellen. Een voorbeeld: een moeder kwam naar een ” Hand in Hand Ouderschap” training met een verschrikkelijke situatie. Haar peuter, gediagnosticeerd met een groeiachterstand, weigerde zijn medicijn in te nemen. Dagelijks moest ze hem stevig vasthouden en duwde dan de vloeistof in zijn keel. Ze kon zien dat hij zich niet langer veilig voelde bij haar. Hun dagen waren vreselijk.
We stelden voor, dat ze hem zou zeggen, “Het is tijd om je medicijn te nemen, schat”, in de buurt te blijven en te luisteren naar zijn protest, hoe lang het ook mocht duren. Zijn tranen en angsten hebben een uitlaatklep nodig. De eerste dag huilde hij lange tijd, daarna nam hij met tegenzin zijn medicijn. Zonder strijd. Ze luisterde de beide volgende ochtenden opnieuw naar zijn grote gevoelens. Elke dag huilde en raasde hij, zij luisterde en daarna kon hij zijn medicijn verdragen. De volgende dagen nam hij vrijwillig zijn medicijn en hun relatie begon zich te herstellen. Haar respect voor zijn gevoelens won hem terug.

Ouderschap is zwaar werk. Het is emotioneel werk. Het kan het zwaarste werk zijn, dat we ooit zullen doen. En luisteren naar de gevoelens van onze kinderen kan hartverscheurend zijn. Maar het alternatief is kostbaar. Kleine spanningen worden grote spanningen. Onze kinderen verliezen het licht in hun ogen. Hun gedrag raakt verstrikt in overstuur zijn en weerstand. Met liefde naar hen luisteren verlicht hun hart en meestal gaan ze zich dan ook beter gedragen.
En als ook wij opgeslokt worden door onze gevoelens, hebben wij dezelfde soort ondersteuning nodig. Een goede luisteraar! Een aardige volwassene, die met respect naar ons luistert, terwijl we razen en oordelen en onze energie veranderen van alleen en negatief naar meer verbonden, meer onszelf.

Veel goede mensen zeggen, dat het gedrag en de gevoelens van kinderen moeten worden beheerst, als tijgers in een kooi: met beloningen in de rechterhand en straf in de linkerhand. Maar het maakt je niet vrolijker als je alles zo moet bijhouden en de prijs voor de naleving van jouw regels door het kind wordt hoger naarmate ze ouder worden. We willen dat onze kinderen nadenken, niet dat ze zich leren overgeven aan andermans wil! En we zijn uiteindelijk veel gelukkiger als we ons kunnen verbinden met onze lievelingen. Het is het samen giechelen en het besef dat er geen grenzen tussen ons zijn, dat onze liefde voor onze kinderen levend houdt.

Dus kijk naar deze film! Maak kennis met de emoties, waarvan je verteld werd, dat ze een slechte invloed hadden. Wees blij als ze zeuren, onderhandelen en in de weerstand gaan om gehoord te worden. En ga op een goede dag het experiment aan! Luister met warmte, net zolang tot het kind helemaal heeft kunnen zeggen, wat er in hem leeft. Er zullen allerlei gevoelens komen; hoor ze aan, erken ze. Blijf zorgzaam, je zult een verkenner zijn naar de mogelijkheden van ouderschap.

Antoinette Wibbelink.
Deze blog kwam ik tegen op Facebook, ik ken haar niet, maar herken me in deze benadering.
Luisteren naar onderliggende behoeften (van onze kinderen en van onszelf) lijkt me een welkome aanvulling.

Home